Dat is de titel van mijn column vorige week in de Telegraaf
Hier is de tekst.
Kunt u het zich nog herinneren? De goede oude tijd dat politieke partijen weleens belastingverlaging in het vooruitzicht stelden? En dan niet als compensatie voor opgelopen koopkrachtverlies, maar gewoon omdat het kon en om burgers een prikkel en beloning te geven voor hun inspanningen. Of omdat de overheid in de eigen uitgaven snoeide.
Ik heb slecht nieuws voor u: die goede oude tijd keert voorlopig niet terug. Sterker nog, discussies over de overheidsfinanciën gaan steeds meer over hoe vadertje Staat zijn inkomsten kan verhogen. Dat moet ook wel als je het begrotingstekort niet te veel wilt laten oplopen, terwijl de overheid een hoop ambities en verplichtingen heeft die veelal steeds meer geld kosten. In willekeurige volgorde: meer geld naar defensie, het oplossen van de stikstofproblematiek, klimaatbeleid, asielbeleid, de aanpak van netcongestie, het versnellen van de energietransitie, stijgende zorgkosten etc. En dan heb ik het nog niet over het almaar groeiend aantal ambtenaren en hun ruime salarisverhogingen in de laatste jaren.
In een steeds rijkere samenleving neemt de behoefte aan publieke dienstverlening doorgaans toe en burgers zijn ook best bereid daarvoor te betalen. Maar het probleem met de genoemde beleidsterreinen is dat de gewone burger daar in het dagelijks leven in de meeste gevallen helemaal niets van merkt. Wel meer betalen, maar er nauwelijks of helemaal niets merkbaars voor terugkrijgen. Dat trekt een forse wissel op het maatschappelijk draagvlak. Helemaal als de voorgestelde bezuinigingen bij de overheid, zoals bij de sociale zekerheid het dagelijks leven van burgers wel direct raakt.
In hun jaarlijkse beoordeling van de Nederlandse economie schrijven economen van het IMF deze week dat wij arbeid veel te zwaar belasten. Dat is trouwens niet nieuw, ze schrijven dit al jaren zonder dat het verandert. Gelet op de ambities van de overheid aan de uitgavenkant en de beperkte bereidheid en mogelijkheden om elders op de begroting besparingen te realiseren, kan het niet anders dan dat we te maken krijgen met lastenverzwaring. Als de regering dan niet geheel frontaal tegen de adviezen van het IMF in wil gaan, is het logisch dat het uitdraait op hogere lasten op vermogen. Eigenaren van echt grote vermogens zullen de dans wel weten te ontspringen en de fiscale facilitering van vermogensopbouw via pensioenfondsen en via de eigen woning zal ook wel onaangetast blijven. Vooral succesvolle ZZP’ers met een huurhuis in de vrije sector die voor hun eigen pensioenopbouw moeten zorgen, zijn waarschijnlijk de klos.
Je kunt maar het beste ambtenaar zijn met een eigen woning. Dan heb je een zekere baan en mooie salarisverhogingen, terwijl je fiscaal gefaciliteerd woont en pensioen opbouwt. Je bent dan wel verplicht deelnemer in het ABP dat de laatste jaren teleurstellende beleggingsrendementen heeft behaald. Tja, je kunt niet alles hebben.