Dat is de titel van mijn column in de Telegraaf deze week. HIER
Hier is de tekst ook:
Al bijna drie maanden komen er maar weinig schepen door de Straat van Hormuz, waardoor de wereld, maar vooral Azië, verstoken blijft van aanzienlijke hoeveelheden olie en gas uit het Midden-Oosten. De olieprijs is daardoor gestegen van zo’n 65 dollar per vat naar circa 100 dollar en ook de gasprijs is gestegen, zij het minder.
De reactie van veel Nederlandse politici is dat we de energietransitie moeten versnellen. Voor velen klinkt dat misschien logisch, maar het is een betekenisloze oproep.
Wat zijn de feiten? Twintig jaar geleden was de productie van olie in de VS en Europa (inclusief Noorwegen en het VK) ongeveer goed voor een derde van het eigen verbruik. Europa produceerde daarnaast ruwweg de helft van wat het aan gas verbruikte en de VS ruim 80 procent.
Vervolgens hebben de Amerikanen ingezet op exploratie en ‘fracking’. Wij wilden juist geen ‘fracking’ en hielden exploratie zo veel mogelijk tegen. Het gevolg is dat de Amerikanen nu min of meer zelfvoorzienend zijn in olie en meer gas produceren dan ze zelf verbruiken. Dat laatste is maar goed ook voor ons, want wij zijn inmiddels veruit hun grootste klant. Zonder dat Amerikaanse LNG zou de gasprijs bij ons veel hoger zijn. De Europese zelfvoorzieningsgraad in olie is inmiddels nog maar 20%. De daarmee samenhangende afhankelijkheid is dus een rechtstreeks gevolg van het beleid dat we al twintig jaar voeren.
Kunnen we met het versnellen van de energietransitie onze afhankelijkheid snel significant verminderen? Nee, dat is een illusie. Fossiele brandstoffen voorzien nog altijd in meer dan 80 procent van onze totale energiebehoefte. Zon en wind voorzien in zo’n 15%. We kunnen zon en wind helemaal niet zo snel opschalen dat we op korte termijn significant minder afhankelijk worden van geïmporteerde fossiele brandstoffen en van de olieprijs.
Het versnellen van de elektrificatie gaat sowieso niet vanwege de netcongestie. Woningen en bedrijven komen nu al op de wachtlijst om te worden aangesloten op elektriciteit. Als we het oplossen van netcongestie kunnen versnellen is het een grof schandaal dat dat al niet gebeurt.
Een laatste bedenking tegen de suggestie om de energietransitie te versnellen betreft de kosten. Internationale vergelijkingen laten zien dat de elektriciteitsprijs hoger uitvalt naarmate landen een groter deel van hun elektriciteit opwekken met zon en wind. In plaats van impulsief een betekenisloze suggestie te doen, zouden politici moeten bedenken wat de economische consequenties zijn van hun energiebeleid.
Wat is dan wel een passende reactie op het sluiten van de Straat van Hormuz? Als we minder afhankelijk willen worden van de import van fossiele brandstoffen is het het meest effectief om de eigen productie op te voeren. En met het oog op onze concurrentiepositie zouden we de energietransitie eerder moeten temporiseren dan versnellen.