{"id":1220,"date":"2020-11-13T11:47:40","date_gmt":"2020-11-13T11:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/?p=1220"},"modified":"2020-11-13T11:52:31","modified_gmt":"2020-11-13T11:52:31","slug":"op-en-neer-gegooid-tussen-vaccin-en-de-laatste-coronagolf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/2020\/11\/13\/op-en-neer-gegooid-tussen-vaccin-en-de-laatste-coronagolf\/","title":{"rendered":"Op en neer geslingerd tussen vaccin en de laatste coronagolf"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Nieuws over vaccin is aanleiding voor optimisme<\/li><li>Maar voorlopig is het vaccin er nog niet\u2026<\/li><li>\u2026en hebben delen van de wereld te kampen met de tweede of derde coronagolf<\/li><li>Dat laatste heeft zijn weerslag op de economie\u2026<\/li><li>\u2026maar het gaat goed komen. Heb enig geduld!<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Nieuws dat Pfizer, of eigenlijk het Duitse BioNTech een\neffectief virus tegen Covid-19 heeft ontwikkeld, geeft hoop en is aanleiding\ntot optimisme. De aandelenbeurzen, die de verkiezingsoverwinning van Joe Biden\nin de VS al positief hadden begroet (zij het wellicht mede omdat de radicale\nvleugel van de Democraten waarschijnlijk weinig speelruimte krijgt doordat de kans\nklein is dat de Democraten een meerderheid in de Senaat krijgen) schakelden nog\nwat tandjes bij.<\/p>\n\n\n\n<p>Tegelijkertijd werd het coronanieuws er in de VS en\nEuropa niet veel beter op. Toegegeven, in ons land is het aantal per dag positief\ngeteste mensen sinds eind oktober gehalveerd, maar de aantallen blijven\naanzienlijk en de IC-bezetting in de ziekenhuizen neemt nog niet duidelijk af. Een\nversoepeling van de restricties op het openbare leven lijkt daarmee nog wel\neven weg. <\/p>\n\n\n\n<p>In de VS is sprake van een toename van de besmettingen en ligt dat aantal per 1 miljoen inwoners nu hoger dan bij ons. Het aantal sterfgevallen is in ons land dan weer hoger. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1221\" width=\"523\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-18.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-18-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 523px) 100vw, 523px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1222\" width=\"525\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-19.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-19-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dat de coronacrisis een ongekende invloed heeft op de\neconomie weten we al lang. Het CBS publiceerde vandaag BBP-cijfers over het\nderde kwartaal. Na 8,5% krimp in het tweede kwartaal (kwartaal-op-kwartaal)\nvolgde 7,7% groei in het derde kwartaal. In de vergelijking met hetzelfde\nkwartaal vorig jaar blijft het minteken staan: -2,5%, tegen -9,4% en -0,2% in,\nrespectievelijk, het tweede en eerste kwartaal. Onderstaande grafiek laat zien\ndat de \u2018Economic Sentiment\u2019 index die door de Europese Commissie voor ons land\nwordt samengesteld, dit al voorspeld had. De particuliere consumptie bleef\nstevig negatief: -4,8% j-o-j, tegen -12,1% in het tweede kwartaal. De consument\ngaf minder uit aan\nhoreca, recreatie en cultuur, en vervoer en communicatie. Aan goederen, vooral\nvoedingsmiddelen, woninginrichting en elektrische apparaten, hebben ze echter\nmeer besteed dan een jaar eerder. De detailhandel realiseerde in het derde\nkwartaal een recordgroei.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nederland minder hard geraakt dan buurlanden<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Het CBS meldt in een separaat bericht dat de Nederlandse economie per saldo dit jaar minder hard is geraakt door de coronacrisis dan andere landen. In het derde kwartaal was ons BBP in volume 3% kleiner dan aan het eind van vorig jaar. In Frankrijk was dat 4,1%, in Duitsland 4,2%, in Zweden 5,0%, in Belgi\u00eb 5,7% en in het VK 9,7%. Waar hem die verschillen in zitten en of we die betere prestatie kunnen continueren, meldt het CBS niet.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1223\" width=\"520\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-20.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-20-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Het derde kwartaal\nligt alweer even achter ons en BBP-cijfers geven een indruk voor het gemiddelde\nvan het kwartaal. We weten dat het coronavirus in de loop van september weer\nterrein heeft gewonnen en dat het virus die opmars in oktober stevig heeft\nvoortgezet. Ook zijn de beperkingen op het openbare leven aangescherpt. Het is\ndan ook geen verrassing dat meer recente economische indicatoren een minder\npositief beeld schetsen. Zo daalde de productie in de industrie in september\nmet 1% ten opzichte van augustus na drie maanden stijging. Ten opzichte van een\njaar eerder was de productie 6,3% lager dan een jaar eerder na -3,9% in\naugustus en -11,5% in mei.<\/p>\n\n\n\n<p>In de volgende grafiek heb ik de jaar-op-jaar mutatie van de industri\u00eble productie afgezet tegen het aantal corona sterfgevallen (daggemiddelde per maand, omgekeerde schaal). De cijfers over de productie lopen tot en met september, maar de sterftecijfers tot een paar dagen geleden. De grafiek suggereert dat de economische cijfers, zoals de productie, op korte termijn zullen verslechteren voordat ze, hopelijk, zullen verbeteren.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1224\" width=\"520\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-21.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-21-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Een lichtpuntje wordt gevormd door de exportsector. Zoals\nal wel eerder besproken, trekt de wereldhandel al enkele maanden aan, getrokken\ndoor het economisch herstel in Azi\u00eb. Het volume van de Nederlandse goederenexport lag in\nseptember 0,7% hoger dan een jaar eerder, het eerste positieve cijfer sinds\nfebruari. De chemie en de agrarische sector trokken daarbij de kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Op het eerste gezicht gaat het ook met het aantal faillissementen de goede kant op. In oktober was opnieuw sprake van een daling. Over de eerste 10 maanden van het jaar registreerde het CBS ruim 26% minder faillissementen (excl. eenmanszaken). Helaas geeft deze ontwikkeling een ernstig verkeerd beeld. De daling van het aantal faillissementen is ongetwijfeld stilte voor de storm. Stoelriemen vast!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1227\" width=\"515\" height=\"310\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-24.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-24-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 515px) 100vw, 515px\" \/><figcaption>Bron: CBS<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Vergelijkbaar beeld in Duitsland<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bij onze Oosterburen is het conjunctuurbeeld vergelijkbaar aan dat bij ons. Ook daar is het coronavirus aan een opmars begonnen, al zijn de aantallen besmettingen en sterfte etc. in relatieve zin aanmerkelijk lager dan bij ons. Dat weerhoudt analisten die door onderzoeksbureau ZEW maandelijks ondervraagd worden er niet van pessimistischer te worden. Inmiddels daalt de inschatting ten aanzien van de huidige situatie onder deze analisten al twee maanden. In november daalde deze sub-index naar 39,0, van 56,1 in oktober en 77,4 in september. De verwachtingen-component was toch al niet zo sterk gestegen als de inschatting van de huidige situatie en die component zwakte in november iets af: -64,3, tegen -59,5 in oktober. Met al deze cijfers ligt het oordeel over de huidige situatie nog wel boven het historische gemiddelde, maar de verwachtingen zijn duidelijk somberder dan het historische gemiddelde. Ik ben geneigd dat laatste vooral te betrekken op de vooruitzichten de komende maanden. Ervan uitgaande dat het openbare leven in de loop van volgend jaar normaliseert, mag je dan toch een duidelijker en houdbaar herstel verwachten.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1225\" width=\"519\" height=\"312\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-22.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-22-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 519px) 100vw, 519px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Net zoals in Nederland, verbetert ook de Duits export. Het tempo waarin dat gebeurt, neemt wel af en in de jaar-op-jaar vergelijking doen Nederlandse exporteurs het duidelijk beter dan hun Duitse concullega\u2019s.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1226\" width=\"518\" height=\"311\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-23.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/image-23-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 518px) 100vw, 518px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>In de grootste economie\u00ebn van de wereld zijn deze week niet veel belangrijke conjunctuurcijfers gepubliceerd. Het herstel van de Amerikaanse arbeidsmarkt zet zich voort al neemt het tempo van dat herstel verder af. Het vertrouwen onder ondernemers van het Amerikaanse MKB blijft onverminderd hoog. De Amerikaanse inflatie, die in tegenstelling tot de Europese iets was opgelopen in e afgelopen maanden, is in oktober weer wat teruggevallen: 1,2% tegen 1,3% in september. Ook de kerninflatie viel iets terug: 1,6% tegen 1,8%.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nieuws over vaccin is aanleiding voor optimisme Maar voorlopig is het vaccin er nog niet\u2026 \u2026en hebben delen van de wereld te kampen met de tweede of derde coronagolf Dat laatste heeft zijn weerslag op de economie\u2026 \u2026maar het gaat goed komen. Heb enig geduld! Nieuws dat Pfizer, of eigenlijk het Duitse BioNTech een effectief virus tegen Covid-19 heeft ontwikkeld,[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"spay_email":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1220","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1220"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1230,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1220\/revisions\/1230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}