{"id":997,"date":"2020-10-02T13:20:14","date_gmt":"2020-10-02T13:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/?p=997"},"modified":"2020-10-02T13:20:15","modified_gmt":"2020-10-02T13:20:15","slug":"doe-ns-normaal-man","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/2020\/10\/02\/doe-ns-normaal-man\/","title":{"rendered":"Doe \u2018ns normaal, man!"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>President Trump slaagt er ondanks verwoede pogingen niet in Joe Biden omver te blazen<\/li><li>Coronabesmettingen lopen op en rioolwater bevestigt: virus is in opmars\u2026<\/li><li>\u2026maar rioolwater bevat momenteel nog geen derde van het aantal virusdeeltjes dat in april werd gemeten<\/li><li>We zouden moeten leren van Duitsland<\/li><li>Chinees herstel zet door en Koreaanse export lijkt eindelijk te profiteren<\/li><li>Europees herstel gaat door in gematigd tempo maar eurozone inflatie zakt verder weg<\/li><li>Verbetering Amerikaanse arbeidsmarkt zwakt af door banenverlies in het onderwijs<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Afgelopen week vond het eerste verkiezingsdebat tussen\npresident Donald Trump en Joe Biden plaats. Het was een weinig verheffend\nspektakel waarin vooral de president zijn tegenstrever bij voortduring in de\nrede viel. De moderator had grote moeite de president in het gareel te houden. Eigenlijk\nlukte dat gewoon niet. Als er nou ergens de opmerking \u2018doe \u2018ns normaal, man\u2019\npast, dat was het hier wel. <\/p>\n\n\n\n<p>Afgaande op de activiteit op Twitter concludeer ik dat\nweinig mensen hun mening over beiden hebben veranderd. Het leek mij evident dat\nTrump zich slechter aan de afgesproken regels hield dan Biden, maar daar wilden\nzijn aanhangers niets van weten volgens hun tweets. <\/p>\n\n\n\n<p>Voor mij was de belangrijkste conclusie dat Biden zich\nniet omver liet blazen. Hij heeft geen geweldige reputatie als \u2018debater\u2019 en kan\nkennelijk soms behoorlijk het spoor bijster raken in debatten. Daarvan was nu\ngeen sprake. Per saldo denk ik dat Biden meer te verliezen heeft bij deze\ndebatten dan hij kan winnen. Doordat hij de schade heeft beperkt, of misschien\nzelfs helemaal geen schade heeft geleden in het eerste debat, denk ik dat je\nhem als winnaar van het debat kunt aanwijzen. <\/p>\n\n\n\n<p>We zullen zien hoe het verder gaat en of het wel verder\ngaat nu president Trump en zijn vrouw positief getest zijn voor het\ncoronavirus. Mensen van in de 70 hebben ca 8% kans te bezwijken aan het virus.\nIk vroeg mijn vrouw vanochtend of ze dacht dat Trump nu misschien kan rekenen\nop een \u2018sympathy vote\u2019 van de kiezer. Ze dacht van niet, maar ze dacht dat Mike\nPence die misschien wel zou krijgen, mocht de president voor de verkiezingen\noverlijden.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Waarom kijken we niet naar Duitsland?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Het aantal coronabesmettingen in ons land is de laatste\nweken fors opgelopen. De regering heeft diverse restricties daarom\naangescherpt. Voor een econoom die de conjunctuur op korte termijn volgt, wat\nik in deze wekelijkse bijdragen doe, is dat zeer relevant want \u2018where the virus\ngoes, the economy goes\u2019. <\/p>\n\n\n\n<p>Ik probeer niet alleen naar de berichtgeving te\nluisteren, maar ook naar de beschikbare cijfers te kijken. Daar heb ik al\ndiverse malen over geschreven. Ja, het is waar, het aantal nieuwe besmettingen\nis opgelopen en is nu meer dan twee keer zo hoog als begin april. Maar dat is\nwaarschijnlijk appels met peren vergelijken omdat er nu meer getest wordt. Het\naantal doden, ziekenhuisopnames en IC-opnames stijgt de laatste weken ook, maar\nligt zeer ruim onder de pieken van begin april. Die vergelijking gaat wellicht\nook mank omdat nu meer jonge mensen besmet raken en die komen minder snel in\nhet ziekenhuis. Overigens krijg ik de indruk dat de verhalen die ik hoor van\nmensen die in ziekenhuizen werken toch wat alarmerender zijn dan de formele\ncijfers suggereren.<\/p>\n\n\n\n<p>Nog altijd vind ik de cijfers van het rioolwateronderzoek\ninteressant. Het RIVM publiceert die&nbsp; op\nhun corona-dashboard. Het aantal virusdeeltjes in een milliliter rioolwater was\nbegin april 1430, zakte naar onder 20 in juli, maar is inmiddels opgelopen tot\n456. Mijn conclusie is dat het virus weer in opmars is en dat we voorzichtig\nmoeten zijn en ons zo goed mogelijk aan de richtlijnen voor gedrag moeten\nhouden. Wat mij wel verbaast is dat er nu pas echt serieus naar ventilatie in\nscholen wordt gekeken. Een oproep daartoe is van diverse kanten al maanden\neerder gedaan.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Virusdeeltjes per milliliter rioolwater<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-998\" width=\"598\" height=\"129\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image.png 468w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-300x65.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 598px) 100vw, 598px\" \/><figcaption>Bron: RIVM<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wat mij ook verbaast is hoe onze getallen verschillen van die van Duitsland en waarom we kennelijk niet proberen daar lessen uit te trekken. Het aantal besmettingen in Duitsland loopt ook op, maar lang niet zo sterk als bij ons. Het aantal geregistreerde corona-doden loopt in Duitsland op dit moment helemaal niet op. Wat doen zij beter dan wij en waarom volgen we het Duitse voorbeeld niet?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-999\" width=\"586\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-1.png 375w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-1-300x174.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 586px) 100vw, 586px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1000\" width=\"587\" height=\"353\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-2.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-2-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 587px) 100vw, 587px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>China blijft cruciaal voor de mondiale conjunctuur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>China is al jaren de belangrijkste groeimotor van de mondiale economie. Eerder rapporteerde ik al over het opmerkelijke herstel daar. Dat lijkt zich in september te hebben voorgezet. Het ondernemersvertrouwen zoals gemeten door het statistisch bureau van de centrale bank is in september verder gestegen. De sub-index voor de industrie steeg van 51,0 in augustus naar 51,5, die voor de dienstensector ging van 55,2 naar 55,9. De samengestelde index (zie grafiek) bereikte met 55,1 (van 54,5 in augustus) de hoogste stand in jaren.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1001\" width=\"587\" height=\"353\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-3.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-3-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 587px) 100vw, 587px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ik heb mij de afgelopen tijd wel wat verbaasd over het feit dat andere landen in de regio die toch sterke economische banden met China onderhouden kennelijk nog weinig profiteren van het Chinese herstel. Misschien begint dat te veranderen. De voorlopige exportcijfers van Korea over september waren bemoedigend. De waarde van de export lag 7,7% hoger dan een jaar eerder, het beste cijfer sinds oktober 2018.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1002\" width=\"590\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-4.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-4-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Herstel eurozone zet door in bescheiden tempo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>De toonaangevende \u2018Economic Sentiment\u2019 index die het vertrouwen van ondernemers in diverse sectoren evenals dat van consumenten meet, en die de Europese Commissie maandelijks samenstelt voor de eurozone steeg verder in september: 91,1 versus 87,5 in augustus. In het persbericht werd gemeld dat ca. 70% van de verliezen door de coronacrisis inmiddels zijn ingelopen. Dat klopt ook wel afgaande op de grafiek hieronder. Wat mij aan de cijfers nog het meest opviel, was dat de reeks voor de dienstensector verbeterde van -17,2 in augustus naar -11,1 in september terwijl andere indicatoren van het producentenvertrouwen juist een verzwakking in september hadden geregistreerd in de dienstensector. We moeten afwachten hoe dat verder gaat.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1004\" width=\"601\" height=\"361\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-6.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-6-300x180.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dat de Zuidelijke landen van de eurozone zwaarder zijn\ngetroffen door de coronacrisis dan die in het Noorden wisten we al. Spanje\nrapporteerde deze week dat 5,4 miljoen toeristen het land bezochten in\naugustus. Dat waren er meer dan 16 miljoen vorig jaar augustus. Over de eerste\nacht maanden van het jaar daalde het aantal toeristen met meer dan 67%. Een\nzeer gevoelig verlies aan inkomsten. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eurozone inflatie zakt verder onder nul<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>De inflatie in de eurozone is volgens voorlopige cijfers in\nseptember dieper in de rode cijfers gezakt: -0,3% jaar-op-jaar, tegen -0,2% in\naugustus. Zonder voedsel, energie, alcohol en tabak zakte de inflatie van +0,4%\nin augustus naar +0,2%. De disinflatorie krachten manifesteerden zich over een\nbreed front. Het tempo van prijsstijging voor diensten daalde van 0,7% naar\n0,5% dat voor \u2018non-energy industrial goods\u2019 van -0,1% tot -0,3%. Van de 18\nlanden waarvan Eurostat voorlopige cijfers publiceerde, boekten 11 een negatief\njaar-op-jaar cijfer. Griekenland had met -2,3% het meest negatieve percentage,\nSlowakije met +1,5% het hoogste. De cijfers bevestigen wat ik al maanden\nbetoog, namelijk dat deflatierisico\u2019s vooralsnog aanmerkelijk groter zijn dan\ninflatierisico\u2019s. Of de ECB hier veel tegen kan ondernemen, vraag ik mij af.\nDat betekent geenszins dat ze geen actie zullen nemen. Integendeel\nwaarschijnlijk.<\/p>\n\n\n\n<p>Het CBS meldde deze week dat er in ons land 63 bedrijven\nfailliet zijn gegaan in week 39. Dat was het hoogste aantal in twee-en-een-halve\nmaand. Nu zijn deze cijfers heel volatiel en een weekcijfer zegt niet veel. Tot\ndusver zijn er dit jaar minder bedrijven failliet gegaan dan vorig jaar. Dat is\nwel gek en betekent waarschijnlijk dat de overheidssteun bedrijven overeind\nhoudt die zonder de crisis om waren gevallen. Het lage aantal faillissementen\nis niet houdbaar en het meest recente cijfer suggereert misschien dat de te\nverwachten stijging is begonnen. Ik denk dat een golf faillissementen verder\nneerwaartse druk op de inflatie zal hebben. Immers, er komen productiemiddelen\nte koop tegen liquidatieprijzen. De nieuwe eigenaren kunnen daarmee goedkoper\nproduceren. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daling Amerikaanse werkloosheid zwakt af in september, vooral\ndoor banenverlies in het onderwijs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>De werkloosheid is in de VS gedaald naar 7,9% in\nseptember, van 8,4% in augustus en een piek van 14,7% in april. De terugkeer\nvan de banen zwakte wel behoorlijk af. In september kwamen er 661.000 banen bij\nna 1,5 miljoen in augustus. Het septembercijfer was slechter dan verwacht.\nDaarvoor was vooral de overheidssector verantwoordelijk. In augustus was daar\nnog een toename geweest van 467.000 banen, maar in september gingen er per\nsaldo 216.000 overheidsbanen verloren. Vooral in het onderwijs op het niveau\nvan de staten en de lokale overheden vielen klappen: een verlies van 280.000\nbanen. Dat is een teken dat de staten en de lagere overheden de tering naar de\nnering zetten.<\/p>\n\n\n\n<p>De grafiek laat mooi het verschil in aanpak van de crisis\nzien tussen de eurozone en de VS. In de eurozone hebben overheden geprobeerd\nbanen te beschermen. Dat is tot nog toe goed gelukt. De werkloosheid is\nopgelopen van 7,3% in februari tot 8,1% in augustus. De Amerikaanse overheid\nheeft ervoor gekozen om niet banen maar inkomens te beschermen. Criteria om in\naanmerking te komen voor een uitkering zijn verruimd en de uitkeringen zijn tijdelijk\nverhoogd. Inmiddels is die verhoging afgelopen en het wachten is op nieuwe\nsteunmaatregelen. Hoe dan ook, in de VS is de werkloosheid eerst fors opgelopen\nen komt deze nu naar beneden. <\/p>\n\n\n\n<p>De Amerikaanse aanpak veroorzaakt natuurlijk meer pijn op korte termijn, maar zal uiteindelijk minder zombiebedrijven opleveren op de wat langere termijn waardoor de economische dynamiek waarschijnlijk beter behouden blijft.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1006\" width=\"604\" height=\"364\" srcset=\"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-7.png 361w, https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-7-300x181.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><figcaption>Bron: Refinitiv Datastream<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>President Trump slaagt er ondanks verwoede pogingen niet in Joe Biden omver te blazen Coronabesmettingen lopen op en rioolwater bevestigt: virus is in opmars\u2026 \u2026maar rioolwater bevat momenteel nog geen derde van het aantal virusdeeltjes dat in april werd gemeten We zouden moeten leren van Duitsland Chinees herstel zet door en Koreaanse export lijkt eindelijk te profiteren Europees herstel gaat[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"spay_email":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false},"categories":[19,7],"tags":[],"class_list":["post-997","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wekelijkse-macro-commentaar","category-world-economy"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_publicize_connections":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=997"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/997\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1007,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/997\/revisions\/1007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/crystalcleareconomics.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}