Houd het hoofd koel

Dat is de titel van mijn column die afgelopen donderdag op de website van de Telegraaf stond en op vrijdag in de papieren krant.

Hier:

Beleggers dansen op de rand van een vulkaan omdat ze geopolitieke risico’s negeren. Dat was de boodschap van een artikel afgelopen zaterdag in deze krant. Vervolgens ontvouwde zich een even triest als kolderiek scenario rond Groenland, waarna de aandelenkoersen daalden. Toen Trump zijn toon matigde, stegen ze weer.

Het werpt de vraag op wat beleggers kunnen doen om zich tegen geopolitieke risico’s te beschermen. Op zich is die vraag niet moeilijk. Als je bescherming zoekt, moet je meer diversifiëren of middelen overhevelen van risicovolle vermogenscategorieën naar risicovrije.

Het probleem daarbij is dat geopolitieke risico’s een sterk binair karakter hebben: iets gebeurt wel of het gebeurt niet. Ook de timing is lastig. Wie veel te vroeg risico’s in de beleggingsportefeuille vermindert, loopt waarschijnlijk een heel stuk rendement mis. De betrokken belegger ziet er helemaal onnozel uit als de gevreesde geopolitieke gebeurtenis zich helemaal niet voordoet.

Er is een toenemend aantal wetenschappelijke studies waaruit zou blijken dat geopolitieke ontwikkelingen invloed hebben op beleggingsrendementen. Maar als je het aan ervaren beleggers vraagt, zeggen die dat de invloed op financiële markten doorgaans beperkt en bijna altijd tijdelijk is.

Voor beleggers is de enige echt relevante vraag hoe het verdienvermogen van bedrijven waarin wordt belegd geraakt wordt door ingrijpende geopolitieke gebeurtenissen. Dat valt meestal erg mee. Mensen moeten altijd eten en hebben altijd spullen nodig, ook bij gespannen internationale relaties en zelfs in een oorlog. Bovendien zorgt het overlevingsinstinct van ondernemers ervoor dat die zich snel aanpassen aan veranderende omstandigheden. Een politieke omwenteling waarbij bedrijven worden genationaliseerd is natuurlijk wel heel negatief. Zo had een voorvader van mij belegd in Russische spoorwegen. De bolsjewieken hielpen hem ervan af.

In het genoemde krantenartikel van afgelopen zaterdag komen enkele macro-economen aan het woord. Niets mis mee, maar je moet je realiseren dat macro-economen doorgaans lieden zijn die eerder risico’s zien dan kansen. Anders waren ze wel ondernemer geworden. Bovendien, pessimistische verhalen klinken intelligent, optimistische verhalen oppervlakkig en wie wil er niet intelligent overkomen?

Macro-economen zijn doorgaans bepaald niet de meest succesvolle beleggers. Ik ben er zelf een, dus heb enig recht van spreken. Ik raad beleggers aan niet direct in de stress te schieten wanneer een macro-econoom risico’s ontwaart.

De vraag is natuurlijk ook hoe groot de geopolitieke risico’s precies zijn. Ademloos kan ik naar de duiders op dit gebied luisteren. Doorgaans is hun boodschap dat de situatie gevaarlijk is en ongetwijfeld nog veel gevaarlijker zal worden. Bedenk wel dat het verkondigen van die boodschap het verdienmodel is van de geopolitieke deskundigen. Ik vermoed dat een expert op het gebied van internationale politieke verhoudingen die betoogt dat het allemaal wel op z’n pootjes terechtkomt niet dagelijks zal worden uitgenodigd om aan te schuiven bij de talkshowtafels op de televisie.